Dziedzictwo narodowe stanowi dorobek poprzednich pokoleń, świadczy o korzeniach naszego społeczeństwa, potwierdza w sensie materialnym i duchowym tożsamość narodu. Dlatego też troska o ochronę przedmiotów i obiektów kultury materialnej pozwala, z jednej strony na wyróżnienie cech charakterystycznych dla naszej kultury, z drugiej uświadamia, że polska spuścizna jest częścią uniwersalistycznych wartości Europy.
Ochrona polskich zabytków jest ważnym czynnikiem rozwoju społecznego i szczególnie ważnym celem dla budowania tożsamości Polaków. Najczęstszym zagrożeniem dla zabytków są kradzieże, akty wandalizmu, niewłaściwe przechowywanie i zabezpieczenie zabytku, zniszczenia na skutek pożarów i powodzi. W celu zapobieżenia tego typu zdarzeniom Policja prowadzi szeroką współpracę z instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę dziedzictwa narodowego w kraju i za granicą oraz uczestniczy w kampaniach informacyjnych poświęconych m.in. zasadom właściwego zabezpieczania, przechowywania i rejestracji zabytków.

Najczęściej popełniane przestępstwa dotyczące zabytków to:

• kradzież z włamaniem,
• kradzież,
• niszczenie i uszkodzenie zabytku,
• paserstwo,
• wywóz zabytku za granicę bez wymaganego pozwolenia,
• podrabianie, przerabianie zabytku (fałszerstwo),
• oszustwo,
• przywłaszczenie.

Instytucje współpracujące z Policją, odpowiedzialne za szeroko rozumianą ochronę zabytków:

• Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
• Ośrodek Ochrony Zbiorów Publicznych
• Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
• Ministerstwo Finansów (służba celna)
• Komenda Główna Straży Granicznej
• Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej
• Urzędy konserwatorskie
• Konferencja Episkopatu Polski

źródło: www.policja.pl

Podstawowe definicje związane z ochroną zabytków zawarte są między innymi w Ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z późn. zm.

• Zabytek – nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
• Zabytek nieruchomy – nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w definicji zabytku.
• Zabytek ruchomy – rzecz ruchoma, jej część lub zespół rzeczy ruchomych, o których mowa w definicji zabytku.
• Zabytek archeologiczny – zabytek nieruchomy, będący powierzchniową, podziemną lub podwodną pozostałością egzystencji i działalności człowieka, złożoną z nawarstwień kulturowych i znajdujących się w nich wytworów bądź ich śladów albo zabytek ruchomy, będący tym wytworem.
• Prace konserwatorskie – działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań.
• Prace restauratorskie – działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań.
• Badania archeologiczne – działania mające na celu odkrycie, rozpoznanie, udokumentowanie i zabezpieczenie zabytku archeologicznego.
• Historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny – przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
• Historyczny zespół budowlany – powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi.
• Krajobraz kulturowy – przestrzeń historycznie ukształtowana w wyniku działalności człowieka, zawierająca wytwory cywilizacji oraz elementy przyrodnicze.

"Policja w ochronie zabytków sakralnych" to temat konferencji jaka odbyła się 24.10.2009r na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Organizatorem imprezy jest Fundacja Willa Polonia, Biuro Kryminalne Komendy Głównej Policji oraz Katolicki Uniwersytet Lubelski. Z ramienia przedstawicieli Policji osobisty udział w konferencji wziął Komendant Główny Policji gen. insp. Andrzej Matejuk.
Konferencja rozpoczęła się od wizyty w Nałęczowie, gdzie ok. 8:30 w obecności zaproszonych gości uroczyście odsłonięto, umieszczoną na budynku Posterunku Policji, tablicę pamiątkową poświęconą pierwszemu komendantowi Policji Państwowej – Edmundowi Judyckiemu. Był to uczestnik Powstania Styczniowego i zarazem pierwszy społeczny Komendant Policji w Nałęczowie. Osobę komendanta przybliżył zgromadzonym na uroczystości gościom dr Jan Sęk - Prezes Fundacji Willa Polonia.

Tablicę uroczyście odsłonił Lubelski Komendant Wojewódzki Policji insp. Dariusz Działo a poświęcił kapelan Policji ks. Bogdan Zagórski.

Dalsza część uroczystości wpisujących się w obchody Jubileuszu 90-lecia Policji odbyła się w Lublinie, gdzie w auli Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego uczestnicy spotkania wzięli udział w panelu naukowym poświęconym ochronie zabytków sakralnych. Tu głos zabrali przedstawiciele Policji - z Komendy Głównej Policji - prof. dr hab. Zbigniew Judycki, przedstawiciele resortu kultury i dziedzictwa narodowego, kościołów: rzymskokatolickiego i prawosławnego a także Policji. Konferencję otworzył ks. prof. dr hab. Stanisław Wilk – rektor KUL.

Podczas kilkugodzinnej konferencji głos zabrał przybyły na spotkanie Komendant Główny Policji gen. insp. Andrzej Matejuk oraz policyjni specjaliści z zakresu poruszanej problematyki. Referaty wygłosili mł. insp. Mirosław Karpowicz i podinsp. Jan Mikołajczyk Z Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, nadkom. Ryszard Sobolewski Z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego KGP, a także przedstawiciele komend wojewódzkich i miejskich. Komendę Wojewódzką Policji w lublinie reprezentował mł. asp. Waldemar Dziedzic, który poruszył kwestię związaną z działaniami prewencyjnymi w ochronie zabytkowych obiektów sakralnych na terenie województwa lubelskiego.

Problematyka przestępczości skierowanej przeciwko zabytkom zaczęła nabierać znaczenia pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku. Wtedy zaobserwowano stały wzrost tego rodzaju przestępczości. Ceny osiągane na aukcjach bez wątpienia są jednym z czynników determinujących działania sprawców oraz ich szczególne zainteresowanie dobrami kultury. Pomimo, że skala zagrożenia tego typu przestępczością jest niewielka, poniesione w wyniku tych przestępstw straty materialne i kulturowe są bezcenne. Zabytki to przedmioty unikatowe, niepowtarzalne, których nie można odtworzyć czy zastąpić nowymi. Żadna kwota pieniędzy nie zrównoważy utraconego działa sztuki bowiem ich prawdziwa wartość historyczna i kulturowa ściśle związana jest z datą powstania.

15 września 1999 roku z inicjatywy Biura Koordynacji Służby Prewencyjnej Komendy Głównej Policji odbyło się spotkanie założycielskie Grupy Roboczej ds. przeciwdziałania przestępczości i pożarom w dobrach kultury na terenie kraju. Powodem tego spotkania było systematyczne niszczenie dziedzictwa narodowego, na skutek nie tylko destrukcyjnych działań sił natury, ale przede wszystkim człowieka. Głównym celem było podjęcie działań zapewniających właściwą ochronę dóbr kultury.

Odnosząc się do województwa lubelskiego w wyniku wspólnej inicjatywy Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu 29 czerwca 2000 roku powołano Wojewódzką Grupę Roboczą ds.; przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej przeciwko dobrom kultury oraz przeciwpożarowego zabezpieczenia zabytków na obszarze województwa lubelskiego. W jej skład weszli przedstawiciele Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie, Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie, Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie, Diecezjalnych Konserwatorów Zabytków oraz Wydziału Zarządzania Kryzysowego Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego. Funkcje koordynatora działań „Grupy Roboczej” powierzono Lubelskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków. Kilka tygodni później powołano Powiatowe Zespoły Kontrolne mające dokonywać kontroli obiektów na terenach powiatów. Ze względu na dużą ilość zabytków kontrole przeprowadzano etapami, w kolejności według kategorii zagrożeń oraz zasobu nagromadzonych w obiektach zabytków ruchomych. Łącznie w ciągu 8 lat (od 2000 do 2008 roku) na terenie całego województwa 776 kontroli zabytków, w tym 345 rekontroli.

Dalsza część spotkania to otwarcie i zwiedzanie wystawy prezentującej działalność Policji w ochronie zabytków sakralnych. Na fotografiach uwieczniono różne aspekty zwalczania przestępczości przeciwko sakralnemu dziedzictwu kulturowemu i poszukiwań utraconych dzieł sztuki sakralnej. Na przedstawionych szkicach i mapach Polski pokazano najbardziej zagrożone tego typu przestępczością, elementy taktyki i techniki przestępczej włamywaczy do obiektów sakralnych, odzyskane przez Policję dzieła sztuki i te najbardziej poszukiwane.

Uwieńczeniem imprezy było uhonorowanie przedstawicieli Policji i instytucji za ich udział i zaangażowanie w ochronę zabytków sakralnych. Pamiątkowymi Złotymi Plakietkami wyróżnieni zostali: mł. insp. Mirosław Karpowicz, nadkom. Ryszard Sobolewski, insp. Włodzimierz Woźniak, mł. insp. Paweł Wojtunik, mł. insp. Roman Pasterczyk, podinsp. Jan Mikołajczak, mł. insp. Jerzy Martynek, kom. Marian Marszałek, insp. Dariusz Jamroz, podinsp. Mieczysław Frydrych, mł. insp. Grzegorz Miernicki, oraz generał Marek Hebda– były zastępca Komendanta Głównego Policji. Z kręgu instytucji działających na rzecz ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego Złote Plakietki otrzymali: doktor Kamil Zeidler z Uniwersytetu Gdańskiego oraz dyr Jacek Rulewicz z Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych.

Z okazji Jubileuszu 90-lecia Policji ustanowiona została policyjna honorowa nagroda FORTITER ET RECTE („Mężnie i Sprawiedliwie”) stanowiąca formę uhonorowania zasług funkcjonariuszy policji i osób cywilnych, instytucji oraz stowarzyszeń działających na rzecz Policji a także ogólnie przyjętych zasad bezpieczeństwa państwa i obywateli jak również badań naukowych i działalności wydawniczej dotyczącej polskiej Policji. W dniu 15 lipca b.r. Kapituła Policyjnej nagrody honorowej przyznała nagrodę FORTITER ET RECTE Panu doktorowi Janowi Sękowi –Prezesowi Fundacji Willa Polonia za wieloletnią współpracę ze Stowarzyszeniem Muzeum Policji oraz wspieranie działalności naukowo-wydawniczej w zakresie historii polskiej Policji. Nagrodę tą wręczył Komendant Główny Policji gen. insp. Andrzej Matejuk.

Uroczystość zakończył prawie godzinny koncert w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej Policji.

źródło: www.policja.pl
 

Zachodniopomorscy policjanci zabezpieczyli kilka tysięcy zabytkowych przedmiotów pochodzących głównie ze splądrowanych stanowisk archeologicznych w regionie. Na gorącym uczynku zatrzymano w tej sprawie 37-letniego mieszkańca powiatu myśliborskiego.
Sprawa wyszła na jaw po uzyskaniu przez policjantów Wydziału Kryminalnego KWP w Szczecinie informacji, że stanowiska archeologiczne, między innymi na terenie powiatu myśliborskiego są plądrowane i ograbiane. Funkcjonariusze celem zebrania pełnej i fachowej wiedzy współpracowali z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków.

Szereg sprawdzeń i ustaleń doprowadził do wytypowania mężczyzny podejrzewanego o nielegalny proceder. Do jego zatrzymania doszło podczas kontroli jednego z kompleksów leśnych. Policjanci zobaczyli go, jak prowadził poszukiwania na stanowisku archeologicznym przy użyciu wykrywacza metalu. Miał przy sobie kilka metalowych przedmiotów pochodzących z późniejszego okresu tj. XIX/XX w.

W dalszej kolejności przeszukany został dom mężczyzny. Ujawniono i zabezpieczono kilka tysięcy zabytkowych przedmiotów – począwszy od broni maszynowej, poprzez monety, na naczyniach różnego rodzaju, kończąc.

Teraz wszystkie te przedmioty są poddawane oględzinom. Zostaną one zbadane przez specjalistów sztuki dawnej. Funkcjonariusze będą współpracować z fachowcami między innymi z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, z Muzeum Narodowego w Szczecinie, z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków.

Podejrzewany o prace wykopaliskowe prowadzone bez wymaganych zezwoleń, plądrowanie i niszczenie stanowisk to mężczyzna uchodzący za miejscowego regionalistę i miłośnika historii. Jednak, jak się okazało, to co mogło stanowić niezwykłą pasję i hobby przekształciło się w nielegalny proceder. Już wstępne ustalenia wskazują, że znalezione zabytkowe przedmioty mężczyzna sprzedawał na aukcjach internetowych. Policjanci zabezpieczyli jego sprzęt komputerowy, w postępowaniu śledczy będą sprawdzać dokładnie jakie transakcje zostały przeprowadzone.

Od wyników powyższych ustaleń i kolejnych czynności procesowych prowadzonych w uzgodnieniu z prokuraturą zależeć będzie jakie dokładnie zarzuty usłyszy 37-latek. Można tutaj mówić przede wszystkim o przepisach karnych określonych w ustawie o ochronie i opiece nad zabytkami. Określono tam, że kto bez pozwolenia poszukuje zabytków przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Natomiast kto niszczy lub uszkadza zabytek, czyli prowadzi prace poszukiwawcze na stanowisku archeologicznym, podlega karze pozbawienia wolności do 5 lat.

źródło: www.policja.pl

Ochrona dóbr kultury, w tym sztuki sakralnej w szczególny sposób spoczywa na Policji, która realizując swoje ustawowe cele nie tylko prowadzi działania operacyjno-śledcze zmierzające do odzyskiwania skradzionych obiektów, ale również działalność prewencyjną ograniczającą skalę tego rodzaju przestępstw. Kradzieże sztuki sakralnej, głównie z kościołów, cerkwi, kaplic i cmentarzy, stały się w obecnych czasach jednym z poważniejszych obszarów międzynarodowej działalności przestępczej.

Z inicjatywy Komendy Głównej Policji w dniu 25 maja br. w salonach Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej w Rzymie odbyła się konferencja naukowe i wystawa „Policja w ochronie zabytków sakralnych”, nad którą honorowy patronat objął minister spraw wewnętrznych i administracji oraz minister kultury i dziedzictwa narodowego. Celem konferencji była wzajemna wymiana doświadczeń w zakresie problematyki walki z przestępczością przeciwko zabytkom sakralnym w Polsce i we Włoszech. Polską delegację reprezentowali: nadinsp. Waldemar Jarczewski, zastępca komendanta głównego Policji; prof. Zbigniew Judycki, główny specjalista w Gabinecie Komendanta Głównego, podinsp. Jan Mikołajczak, naczelnik Biura Kryminalnego KGP oraz mł. insp. Mirosław Karpowicz, radca w Biurze Kryminalnym KGP. Uczestników sympozjum powitała ambasador Hanna Suchocka, a następnie głos zabrał nadinsp. Waldemar Jarczewski. Referaty wygłosili: mł. insp. Mirosław Karpowicz, generał B. Giovanni Nistri, komendant Sekcji Karabinierów ds. Ochrony Zabytków oraz o. John Zielinski, wiceprezydent Papieskiej Komisji ds. Dóbr Kultury Kościoła. Konferencję prowadził ks. prof. Władysław Zarębczan z Papieskiej Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów.

Po zakończeniu konferencji uczestnicy zwiedzili wystawę prezentującą różne aspekty przestępczości przeciwko dziedzictwu narodowemu przygotowaną przez Biuro Kryminalne Komendy Głównej Policji i Gabinet Komendanta Głównego Policji przy współpracy z Fundacją Willa Polonia. Na 12 wielobarwnych planszach typu roll-up pokazano między innymi zdjęcia odzyskanych przez Policję zabytków sakralnych, najbardziej obecnie poszukiwane obiekty, działalność prewencyjną a także techniki fotograficzne umożliwiające wizualizacje fałszerstw dzieł sztuki. Rzymskiemu spotkaniu towarzyszył biuletyn w języku włoskim wydany przez KGP dotyczący prawnych, kryminologicznych i kryminalnych aspektów zaboru dóbr kultury oraz działalności prewencyjnej polskiej Policji.

Podczas pobytu we Włoszech delegacja polskiej Policji na zaproszenie komendanta Karabinierów złożyła wizytę w kwaterze karabinierów zajmującej się zwalczaniem przestępczości przeciwko dziełom sztuki oraz spotkała się z prefektem Kongregacji Nauki Katolickiej i wielkim kanclerzem Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego kardynałem Zenonem Grocholewskim.

źródło: policja.pl

Chcesz, żeby Twoje dzieła sztuki były bezpieczniejsze? Wypełnij formularz „Bezpieczne Zbiory – Bezpieczne Kolekcje”! Opisz swoje zabytki! Skorzystaj ze standardów wypracowanych m.in. przez Komendę Główną Policji. W razie nieszczęścia łatwiej będzie odzyskać swoją własność. Przedsięwzięcie stanowi kontynuację zainicjowanego w 2008 r., przez działający w KGP Krajowy Zespół do Walki z Przestępczością przeciwko Dziedzictwu Narodowemu, programu wdrożenia systemu dokumentacji dzieł sztuki „Object ID”.

Program „Bezpieczne Zbiory – Bezpieczne Kolekcje” jest standardem dokumentacji zabytków i dzieł sztuki, stworzonym w celu identyfikacji obiektów utraconych w wyniku przestępstwa, klęski żywiołowej czy zagubienia. Jest skierowany przede wszystkim do indywidualnych posiadaczy dzieł sztuki, kolekcjonerów, antykwariuszy i właścicieli galerii. Jego odbiorcą mogą być też środowiska kościelne, od wieków gromadzące w świątyniach dobra kultury.

Istotą programu jest formularz, którego wypełnienie pozwala na późniejszą identyfikację utraconych obiektów. Opisanie pól i uzupełnienie formularza o odpowiednie zdjęcia nie wymaga specjalistycznej wiedzy - wystarczy uważnie przeczytać informacje o tym, jak wypełniać kwestionariusz. Karta identyfikacyjna obiektu w programie „Bezpieczne Zbiory - Bezpieczne Kolekcje” została tak zaprojektowana, by posiadacz dzieła sztuki bądź zabytku mógł wypełnić ją samodzielnie.

System został zbudowany przez Ośrodek Ochrony Zbiorów Publicznych oraz Wydział ds. Przestępczości Kryminalnej BK KGP, we współpracy ze środowiskami muzealnymi, Służbą Celną, pracownikami rynku antykwarycznego, towarzystwami ubezpieczeniowymi, jak również właścicielami dzieł sztuki i antyków. Jego podstawą są funkcjonujące karty muzealne oraz zainicjowany przez fundację Jean Paul Getty Trust w 1993 r., i przyjęty przez ICOM, system „Object ID”

Więcej na stronie: www.bezpiecznezbiory.pl, gdzie można przeczytać informacje dotyczące samego programu, wskazówek dokumentacyjnych oraz zaangażowanych w jego realizację instytucji.

źródło: policja.pl

Uroczystej inauguracji roku akademickiego w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie towarzyszyła wystawa „Policja w ochronie dziedzictwa narodowego", przygotowana przez Biuro Kryminalne KGP i Gabinet Komendanta Głównego Policji, przy współpracy z Fundacją Willa Polonia i Fundacją Polonia Semper Fidelis.

Znamienici goście, z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Bronisławem Komorowskim na czele, mieli możliwość zwiedzenia wystawy prezentującej wielorakie aspekty przestępczości przeciwko zabytkom. Na ponad 20 planszach (typu roll-up) można było zobaczyć m.in.: zdjęcia odzyskanych w latach 1980-2010 przez Policję zabytków, działalność prewencyjną, techniki fotograficzne umożliwiające wizualizacje fałszerstw dzieł sztuki, a także najbardziej poszukiwane, skradzione dzieła sztuki.

Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, a także przedstawicieli resortów bezpieczeństwa, uczelni wyższych, środowisk naukowych, władz samorządowych, oprowadził po wystawie mł. insp. Mirosław Karpowicz, radca Krajowego Zespołu do Walki z Przestępczością przeciwko Dziedzictwu Narodowemu Biura Kryminalnego KGP.

Bronisław Komorowski dokonał wpisu do księgi pamiątkowej wystawy.

źródło: policja.pl